ЧӨТГӨРТЭЙ НОЦОЛДСОН НЬ

Төв аймгийн Дэлгэрхаан сумын /Мишиг гүний хушууны/ Бямбадорж гуайн ярьсан нь:

Манай нутагт Лувсандаш гуай гэж томоотой өвгөн лам байлаа. Залуудаа барилдаж бөх болмоор хүч чадалтай эр байжээ. Тэр Лувсандаш гуайг чөтгөртэй ноцолдсон юм гэнэ билээ гэж хүн ярилцаад байдаг юм. Чухам хаана яаж ноцолдсоныг би мэдэхгүй байсан тул асууж ярилцах юмсан гэж боддог боловч нэг л аятайхан ярилцах эв олдохгүй байлаа.

Би нэг юманд явж байгаад оройтож нэг айлд хонох хэрэгтэй боллоо. Нэг айлд буусан чинь, аз болоход Лувсандаш гуайх байлаа. Гаднаас өөр хүнгүй байна. Үдэш би Лувсандаш гуайгаас асуулаа: “Та чинь урьд чөтгөртэй ноцолдсон юм гэл үү? Хүн тэгж ярих юм” гэсэнд “За чи яах нь вэ? Чөтгөртэй ноцолдох гээ юу?” гэж байна. Би хэллээ: “Та хаа хэдийд чөтгөртэй яаж ноцолдсоноо ярьж өгөөч. Би зүгээр сонирхож байна” гэлээ. Лувсандаш гуай жаахан инээгээд “Нээрээ шүү. Би урьд нэг чөтгөртэй ноцолдсон юм” гээд ярьж эхэллээ. Лувсандаш гуай ярьж байна: “Би ид залуу, хорин хэдтэй, барилдвал бөх ч болж болох болов уу гэж боддог байсан цаг юм. Нэг өдөр их хүрээ орох гэж нутгаасаа гараад шогшиж явлаа. Хүрээ хол болохлоор хэд хоног явж хүрнэ шүү дээ. Газрын дунд л орж явлаа. Тэгтэл зам дээр нэг могой хөндлөн хэвтэж байна. Зам дээр могой хөндлөн хэвтэхийг муу ёр гэдэг юм. Тэр могойг яваад өнгөрөх болов уу гэж бодоод мориныхоо амыг татаад хүлээсэн чинь могой хөдөлдөггүй. Үхсэн юм уу? гээд харсан чинь амьд юм. Тэгэхлээр би тэр могойг алахаар шийдлээ. Амьтан алахгүй гэсэн гэлэн сахил маань ч хамаагүй болж байна. Мориноос буугаад дэргэд нь очлоо, могой хөдөлдөггүй. Хулсан ташуураа далайж байгаад голоор нь цохиод авлаа. Могой атираад үхэхгүй байв. Дахиад хэд цохиж байж арай гэж голоор нь тасдаж хаялаа. Зэвүүн муухай санагдаж байна. Сэжиглэж ч байна.